Suwalska Organizacja Turystyczna

powstała w 2006 roku. Zrzesza osoby prawne i fizyczne zainteresowane promocją Suwalszczyzny w Polsce i za granicą.



Logo Skansen Fortyfikacji Prus Wschodnich w Bakałarzewie    

Właściciel: Andrzej Stróżyk, 
tel. 693 085 135


Logo Skansen Fortyfikacji Prus Wschodnich w Bakałarzewie

Fortyfikacje w Bakałarzewie, nad rzeką Rospudą, to najlepiej zachowany fragment poniemieckiej Granicznej Pozycji Osłonowej z drugiej wojny światowej. Na odcinku dwóch kilometrów pomiędzy jeziorami Sumowo i Siekierowo znajduje się zgrupowanie 13 schronów ryglujących drogę i wjazd do dawnych Prus Wschodnich. Trzonem tych umocnień jest dwukondygnacyjny schron z zachowaną kopułą pancerną ckm typu 20P7

Na obiekcie tym, już od kilku lat, prowadzone są prace rekonstrukcyjne, a skansen fortyfikacyjny jest stale powiększany. 


W otoczeniu schronu odtworzone zostały zapory przeciwczołgowe, przeciwpiechotne, transzeje. Można tu również zobaczyć fragment kopuły pochodzącej z innego schronu tej dawnej niemieckiej linii obrony. Od sezonu 2017 rozpoczyna działalność wieża widokowa umożliwiająca obserwację pięknych nadrospudzkich krajobrazów.

Wewnątrz schronu sukcesywnie rekonstruowane jest wyposażenie m.in. pancerne drzwi, kraty, elementy otworów strzelniczych, żołnierskie łóżka. Poszczególne pomieszczenia są opisane zgodnie z właściwymi funkcjami z okresu użytkowania schronów podczas II wojny światowej. Obecnie w pierwszym pomieszczeniu – dawnym pomieszczeniu załogi schronu – urządzona została ekspozycja min, kolekcja broni, pancerzy, ekwipunku żołnierza wraz z prezentacją umundurowania. Zainstalowane zostały schody prowadzące do kopuły bojowej. Co roku wzbogacana jest kolekcja eksponatów historycznych.

Elementy ekspozycji wewnątrz schronu


Widok na rzekę Rospudę z otworu strzelniczego



Atrakcyjne krajobrazowo jest otocznie skansenu – jest on zlokalizowany na szczycie wzniesienia na prawym brzegu rzeki Rospudy, w odległości zaledwie 500 metrów od miejscowości Bakałarzewo, którą też warto zwiedzić. Od kilku lat stał się jedną z dodatkowych atrakcji podczas spływów kajakowych Rospudą. Skansen jest zlokalizowany na trasie oznakowanego historycznego szlaku samochodowego i rowerowego (R-68) o tej samej nazwie „Fortyfikacje Pozycji Granicznej”, prowadzących pomiędzy trójstykiem granic Polski, Litwy i Rosji w Bolciach k. Wiżajn, a zespołem parkowo-pałacowym w Dowspudzie k. Raczek. Schron w Bakałarzewie jest jednym udostępnionym do bezpiecznego zwiedzania na całej polskiej linii tych poniemieckich fortyfikacji. Skansen jest obiektem prywatnym, zwiedzanie odbywa się pod opieką właścicieli obiektu, odpłatnie. Grupy turystyczne muszą telefonicznie uzgodnić czas przyjazdu. Jest czynny głównie w sezonie letnim i bardzo często podczas długich weekendów. Przy obiekcie znajduje się prywatny parking dla samochodów osobowych. 

fot. W. Otłowski, A.B. Bordzio., K. Kwiatkowski

Strony ONAVI.plTworzenie stron internetowych